Nużeniec to mikroskopijny pasożyt z grupy roztoczy, który najczęściej występuje na skórze ludzkiej, szczególnie w okolicy twarzy. Wyróżnia się dwa gatunki nużeńca, które mogą zainfekować ludzi: – Nużeniec ludzki (Demodex folliculorum) – występuje w mieszkach włosowych, najczęściej w okolicy oczu, nosa, brody i ust. – Nużeniec (Demodex brevis) – kolonizuje gruczoły łojowe, również w okolicy twarzy. Z kolei nużyca (demodetoza) to choroba skóry wywoływana przez masywne zakażenie nużeńcami. Może mieć następujące objawy: – Rozlany rumień twarzy – Łuszczące się wysypki lub wykwity grudkowo-krostkowe, przypominające trądzik różowaty – Zapalenie brzegów powiek i spojówek Czynnikami ryzyka rozwoju nużycy są osłabienie odporności, podeszły wiek oraz współistniejące choroby skóry, takie jak łuszczyca czy trądzik. Choroba ma często przebieg przewlekły, z okresami poprawy i pogorszenia.
Badanie na obecność nużeńca jest zlecane przez lekarzy okulistów lub dermatologów w celu diagnostyki schorzeń oczu i skóry. Materiałem do badania mogą być próbki rzęs lub zeskrobiny ze zmian skórnych. Na podstawie wyniku badania: – Brak obecności (-) – nie zaobserwowano nużeńców w preparacie. – Wykrycie obecności (+) – stwierdzono obecność stadiów rozwojowych nużeńca w preparacie. Leczenie nużycy jest określane na podstawie wyników badania mikroskopowego, z uwzględnieniem rodzaju i liczby wykrytych pasożytów.